UNAYOPASWA KUFAHAMU KUHUSU GOOGLE BARD

Nembo (logo) ya Google Bard

Kufuatia mafanikio ya robotisogozi ya OpenAI ambayo ni ChatGPT, Google ilitoa robotisogozi yake ya akili bandia, Bard. Kwa vile inapatikana sehemu kubwa haya ndiyo unayohitaji kufahamu kuihusu Bard lakini kabla sijaendelea nikufahamishe vifupisho vya maneno yatayotumika katika makala hii:

• AI - Artificial Intelligence ambayo ni Akili Bandia.
• LaMDA - Language Model for Dialogue Applications ambao ni Mfumo wa Lugha kwa Mazungumzo na Matumizi.
• LLM - Large Language Model ambao ni Mfumo Mkubwa wa Lugha.
• PALM (PaLM) - Pathways Language Model ambavyo ni vigezo bilioni 540 va kigezo cha lugha kubwa modeli iliyotengenezwa na Google AI

Bard ni huduma ya Google ya majaribio ya mazungumzo ya akili bandia. Inakusudiwa kufanya kazi sawa na ChatGPT huku tofauti kubwa ni kwamba huduma ya Google itatoa habari zake kutoka katika wavuti.

Picha ya skrini: Venance Gilbert 

Kama vile gumzo nyingi za akili bandia, Bard anaweza kuandika msimbo (code), kujibu matatizo ya hesabu na kusaidia mahitaji yako ya uandishi.

Bard alitambulishwa Februari 6 mwaka huu katika taarifa kutoka Google na Mkurugenzi Mtendaji wa Alphabet Sundar Pichai. Ingawa Bard ilikuwa ni dhana mpya kabisa, huduma hii ya mazungumzo ya akili bandia ambayo ilizinduliwa iliendeshwa na Mfumo wa Lugha wa Google kwa Maombi ya Mazungumzo (LaMDA) ambayo ilizinduliwa miaka miwili iliyopita yaani 2021. Google Bard ilitolewa zaidi mwezi mmoja baadaye, tarehe 21 Machi 2023 lakini Septemba 27 ikaachiwa rasmi katika mataifa mengi duniani.

Google Bard sasa inaendeshwa na mfumo wa lugha kubwa na ya hali ya juu zaidi wa Google (LLM) PaLM 2, ambao ulizinduliwa katika mkutano wa Google I/O 2023.

PaLM 2 ambalo ni toleo la juu zaidi la PaLM, ambalo lilitolewa Aprili 2022 linairuhusu Bard kufanya kazi kwa ufanisi zaidi na kufanya kazi kwa kiwango cha juu zaidi.

Toleo la awali la Bard lilitumia toleo la kielelezo chepesi cha LaMDA, kwa sababu lilihitaji nishati kidogo ya kompyuta na lingeweza kuongezwa kwa watumiaji zaidi.

LaMDA iliundwa kwenye transfoma, usanifu wa mtandao wa "neural"  wa Google ambao iliuvumbua kama chanzo huru (open source) mwaka 2017. Cha kufurahisha ni kwamba GPT-3, mfumo wa lugha wa ChatGPT hufanya kazi pia ulijengwa kwenye transfoma, kulingana na Google.

Uamuzi wa Google wa kutumia LLM zake, LaMDA na PaLM 2 ulikuwa ni uamuzi wa kijasiri kutoka kwa Google kwa kuwa baadhi ya robotisogozi maarufu za AI hivi sasa zikiwemo ChatGPT na Bing Chat, hutumia mfumo wa lugha katika mfululizo wa GPT.

Bard kwa sasa inapatikana katika lugha zaidi ya 40 ikiwemo lugha ya Kiswahili.

Katika mfululizo wa maboresho ya Julai, Google iliongeza utafutaji wa aina nyingi ili kuruhusu watumiaji uwezo wa kuingiza picha na maandishi.

Utafutaji wa aina nyingi unawezekana kupitia ujumuishaji wa Google Lens, uamuzi huo ulitangazwa hapo awali kwenye Google I/O. Kipengele hiki ni muhimu kwa sababu watumiaji wanaweza kupakia picha na kuiomba Bard maelezo zaidi kuihusu au kuijumuisha kwenye kidokezo. Kwa mfano, ukiona mmea na ungependa kujua ni mmea gani, unachohitaji kufanya ni kupiga picha na kuuliza Google Bard.

Je, Google inajumuisha picha katika majibu yake?

Ndiyo, mwishoni mwa mwezi Mei, Bard ilihuishwa ili kujumuisha picha katika majibu yake. Picha hutolewa kutoka Google na kuonyeshwa unapouliza swali ambalo linaweza kujibiwa vyema kwa kujumuisha picha. Kwa mfano niliuliza Bard kuhusu "maeneo mazuri ya kutembelea ukiwa Tanzania" ikanipa majibu ikiambatanisha na picha. Tizama katika picha ya skrini (screenshot) hapa chini:

Picha ya skrini: Venance Gilbert

Je, kuna utata gani kuhusu Google Bard?

Google Bard haikuwa na uzinduzi mzuri baada ya Bard kutoa taarifa zisizo sahihi kuhusu taasisi ya James Webb Space Telescope (JWST).

Wakati wa uzinduzi, Google ilituma onyesho la huduma ya robotisogozi hii ya AI kwenye ukurasa wa twitter ambapo ujumbe kwa njia ya swali ulisomeka, "Ni uvumbuzi gani mpya kutoka kwa James Webb Space Telescope ninaweza kumwambia mtoto wangu wa miaka 9?" Bard alijibu: "JWST ilichukua picha za kwanza kabisa za sayari nje ya mfumo wetu wa jua." Watu waligundua haraka kuwa jibu hilo halikuwa sahihi.

"Hii inaangazia umuhimu wa mchakato mkali wa majaribio, jambo ambalo tunaanza wiki hii na programu yetu ya Mjaribu Anayeaminika," msemaji wa Google alipozungumza na ZDNET. Utendaji halisi wa robotisogozi hii pia ulisababisha maoni mengi hasi.

Katika tajriba ya ZDNET ambayo ni tovuti maarufu ya habari za teknolojia, Bard ilishindwa kujibu maswali ya kawaida tu, ilikuwa na muda mrefu zaidi wa kusubiri kuliko kawaida, haikujumuisha vyanzo kiotomatiki ikilinganishwa na washindani wake ambao walionekana kuwa mahiri zaidi. Mkurugenzi Mkuu Mtendaji wa Google, Sundar Pichai aliiita Bard "a souped-up civic" akiwa na maana robotisogozi iliyoboreshwa zaidi ikilinganishwa na ChatGPT na Bing Chat.

Kabla ya Bard kutambulishwa, LaMDA ya Google ilishutumiwa pia. Kwa mfano Tiernan Ray mwandishi wa ZDNET aliripoti, muda mfupi baada ya kuchapishwa kwa LaMDA, mhandisi wa zamani wa Google, Blake Lemoine alitoa waraka ambamo alishiriki kwamba LaMDA inaweza kuwa "inazo hisia" kama binadamu. Mzozo huu ulififia baada ya Google kukana maelezo hayo na kumpa likizo Lemoine. Baadaye aliondolewa kazini.

Kubadilisha kwa Google kutoka LaMDA hadi PaLM 2 kunapaswa kusaidia kupunguza maswala mengi yenye utata katika robotisogozi ya Bard.

Kwa nini Google iliamua kuzindua Google Bard?

Hebu turudi hadi mwishoni mwa Novemba 30, 2022 wakati ChatGPT ilipozinduliwa. Chini ya wiki moja baada ya kuzinduliwa ChatGPT ilipata watumiaji zaidi ya milioni moja. Kwa mujibu uchanganuzi wa benki ya Uswizi ya UBS, ChatGPT ikawa ni programu (app) inayokua kwa kasi zaidi kwa wakati wote. Makampuni mengine ya teknolojia ikiwa ni pamoja na Google, yaliona mafanikio haya na yalitaka kufikia hatua kama hiyo.

Katika wiki hiyo hiyo ambayo Google ilizindua Bard mnamo Februari, 2023, Microsoft ilizindua Bing mpya iliyoboreshwa ya AI, ambayo inaendeshwa na OpenAI LLM ya teknolojia madhubuti (next generation) iliyoundwa mahususi kwa utafutaji (search).

Je, Google ina huduma gani nyingine za Akili Bandia?

Google imetengeneza huduma zingine za AI ambazo bado hazijatambulishwa kwa umma. Kampuni kubwa ya kiteknolojia kwa kawaida huwekeza sana inapokuja kwa bidhaa za AI na haizitoi hadi itakapojidhihirishia katika utendaji wa bidhaa husika.

Kwa mfano, Google imeunda jenereta ya picha ya AI, Imagen, ambayo inaweza kuwa mbadala bora dhidi ya DALL-E ya OpenAI. Google pia ina program ya muziki ya AI, MusicLM, ambayo Google inasema haina mpango wa kuitambulisha kwa sasa.

Katika makala ya hivi karibuni kuhusu MusicLM, Google ilitambua hatari ambayo aina hizi za mifumo ya lugha inaweza kusababisha matumizi mabaya ya maudhui ya ubunifu na upendeleo uliopo katika mafunzo ambao unaweza kuathiri tamaduni ambazo hazijawakilishwa sana katika mafunzo, pamoja na hofu juu ya matumizi ya kitamaduni.

Gemini ni nini?

Katika mkutano wa Google I/O 2023, kampuni ilitangaza Gemini, mfumo mkubwa wa lugha uliyoundwa na Google DeepMind. Wakati wa Google I/O, kampuni iliripoti kuwa Gemini iliyoindwa kwa mfumo wa LLM ilikuwa bado katika hatua zake za awali za utengenezwaji.

Hata hivyo, inasemekana kuwa Google inakaribia kuzindua Gemini, ambayo itazidi PaLM 2 katika utendaji na uwezo wake na kuifanya iwe sawa na GPT-4, mfumo wa lugha wa Open AI ambao ni wa juu zaidi.

Maabara ya Google (Google Lab) ni nini? 

Maabara ya Google ni jukwaa ambapo unaweza kujaribu mawazo ya awali ya Google kwa vipengele na bidhaa. Jukwaa kwa sasa linajumuisha programu ya muziki ya AI ya Google MusicLM, kipengele cha Ujumbe kinachoendeshwa na AI kinachojulikana kama Magic Compose, Utafutaji wa Google unaoendeshwa na AI (AI-powered Google Search) na mengine zaidi. Mtu yeyote anaweza kujiunga na jukwaa hili. Unachotakiwa kufanya ni kujiunga na orodha ya watu wanaosubiri (waitlist) au ubofye "Get Started" kwenye tovuti ya Maabara ya Google.

MAKALA HII IMEANDIKWA NA SABRINA ORTIZ KATIKA TOVUTI YA ZDNET NA KUSIMULIWA KWA KISWAHILI NA VENANCE GILBERT.